het britse zenobē, new kid on the block in hernieuwbare energie: ‘we doen graag moeilijke dingen’

13 mei 2022, judith ooghe

Het Britse Zenobē is, om het met een Engelse term te zeggen, lit. De grootste beheerder van batterijopslag in Groot-Brittannië slaat zonne-energie op in… afgedankte busbatterijen. Maar dat is niet het eerste, en zeker niet het enige, waar hun core business zich op focust. Dus vroegen we alles wat we (en jullie) wilden weten over laadstations in de Saoedische woestijn, geëlektrificeerde busdepots en andere maffe energieprojecten. Aan wie anders dan aan Zenobē-mede-oprichter Steven Meersman. En of we daar opgewekt van werden. 

‘Ons accentje staat eigenlijk verkeerd, omdat ze onze naam in het Engels verkeerd zouden uitspreken. Maar ons bedrijf is wel degelijk vernoemd naar de Belg Zénobe Gramme, uitvinder van de elektrische motor’, steekt Steven van wal. Meteen ook de eerste van een reeks linken, te beginnen met de connectie tussen België en Engeland, ‘want Zénobe trok naar Engeland om er vuurtorens te gaan elektrificeren.’ Passeren nog de revue: de link tussen elektriciteit en e-mobility, de samenwerking tussen Zénobe en Nikola Tesla (geen bewijzen van, wel een leuk verhaal), en de verwijzing naar het Oudgriekse Zenobios, kind van oppergod Zeus dat met bliksem gooit.  

 

220513_makesense_website_case_Zenobe_Beeld_2.jpg

software voor busbatterijen

Hoe het allemaal begon? Met grootschalige batterijopslag in 40ft containers in velden, aangesloten op het net. Om zo de instabiliteit op te lossen en naar een volledig groen elektriciteitsnet te gaan. Zenobē’s vaststelling: de batterijen werden niet goed beheerd. 

‘Dus beslisten we om software te ontwerpen om de batterijen gericht aan te sturen en er tijdens het verbruik nog meer uit te nijpen.’ Wat bleek? Niet alleen op netniveau kon de energiereus bottlenecks oplossen, maar ook lokaal bij de energiegrootverbruikers. En zelfs bij de (toen nog) toekomstige verbruikers als de bussector.

‘Want stel: je hebt op een industrieterrein negen bussen die je allemaal tegelijk wil opladen. Daarvoor heb je heel veel netaansluiting nodig – duur en arbeidsintensief.’ In comes Zenobē, dat in het depot een kleine batterij plaatste die elektriciteit voorzag wanneer het nodig was. ‘Vergelijkbaar met een boiler die warm water genereert’, vertelt Steven. Van het een kwam het ander. ‘Met de software konden we ook dit soort batterijen aansturen. En terwijl de bussen rondrijden, duwt de batterij hernieuwbare energie op het net. Net als tijdens z’n tweede leven.’ 

220513_makesense_website_case_Zenobe_Beeld_3.jpg

the obvious choice

Zenobē heeft dus de batterij, en de bussen. En ze hebben de software, die zelfs bestuurders traint om energiezuiniger te rijden. Daardoor is er bijvoorbeeld minder koper nodig om kabels te leggen naar laadpunten … en ga zo maar door. En zo werken ze aan de overkant van het kanaal aan een continu verbeteringsproces, aan kleine efficiënties op grote schaal. Met niet alleen een ecologisch duurzaam, maar ook een financieel duurzaam resultaat. En dus gewoon de meest logische keuze voor wie de planeet – en kosten – wil sparen.

‘Wanneer duurzame energie the obvious choice is, zal de transitie naar een duurzame economie sneller gaan.’ Zenobē biedt bovendien alles als een dienst aan – van de netaansluiting over de plug van het aansluitpunt tot de batterijen in de bus. Maar ook de financiering van de bus zelf. ‘De logistieke beheerder wordt volledig ontzorgd. De drivers kruipen in hun voertuig – wij zorgen dat het voldoende is opgeladen, en de juiste reikwijdte en temperatuur heeft. Wist je dat verwarming en koeling heel veel energie verbruiken? En dus de reikwijdte beïnvloeden? Een chauffeur die met z’n ramen open rijdt bijvoorbeeld verbruikt 30% meer energie.’  

wanneer duurzame energie the obvious choice is, zal de transitie naar een duurzame economie sneller gaan.
– Steven Meersman, mede-oprichter Zenobē

van de UK tot Australië, van België tot de Saharawoestijn

Zenobé’s allereerste busproject? ‘Dat was in Guildford ten Zuiden van London, waar binnen de 6 weken 9 bussen live moesten gaan.’ Onmogelijk? Niet voor Zenobē. Dat op exact 6 weken tijd een minimale netaansluiting bouwde, een batterij plaatste, en alle software installeerde. En het busje kwam zo. Aan andere maffe energieprojecten trouwens ook geen gebrek. Zo werkt het Zenobē-team momenteel aan een wereldprimeur in Liverpool: een 100 MW-site waar batterijen voor het eerst reactief vermogen zullen leveren. En reist er voor de Extreme E een Zenobē-batterij de wereld rond. ‘Om in de Saharawoestijn een televisie-uitzending van de elektrische rally van stroom te voorzien’, aldus Steven, ‘echt maf’. ‘Of die keer dat we in London twee 40ft containers bij hevige wind over een gebouw moesten heffen vlak naast een metrolijn. En in Australië moesten we MacGyvergewijs alles remoteplannen omdat we het land niet binnen mochten tijdens COVID-19.’ Het grootste project? ‘Dat moet Coventry zijn, waar we in twee fases van de Engelse stad een electric town maken, en met onze lokale partners in totaal 200 dieselbussen vervangen door elektrische.’

Het eerste Belgische project is de batterij voor de vloot vorkliften van bouwbedrijf Aertssen, naast eentje in Wallonië. En tegen september zou het team ook iets opleveren in Nederland – allemaal met second-life EV-batterijen. ‘Ondertussen proberen we in de Benelux onze totaaloplossingen voor de elektrificatie van vloten uit te rollen. Iedereen is tipping a toe in the water, en schakelt voorzichtig over: een tweetal e-bussen hier, een dertigtal daar. We hebben met Zenobē al meer elektrische bussen onder contract dan dat er rondrijden in heel Noord-Amerika. Leuk, toch.’  

next on: vrachtwagens of elektrische boten

‘We hebben momenteel in UK, Australië en Nieuw-Zeeland een 600-tal elektrische bussen onder contract en 257 megawatt aan grootschalige batterijen.’ En het team ging van 23 werknemers voor de crisis naar zo’n 140 tegen deze zomer. Next on voor Steven en dat team: vrachtwagens of elektrische boten. ‘We willen blijven innoveren. Ideeën koppelen. Leren uit onze eigen methodes en technieken, ze verder slim inzetten. Zo kunnen we grenzen verleggen.’ Te beginnen bij net zero. Een ‘eerder zielige doelstelling’, vindt Steven. ‘Ik hoop dat we daar met ons bedrijf een grote(re) impact kunnen op hebben. Dat we het idee verleggen van wat er allemaal mogelijk is in de sector, terwijl we zelf groter worden.’ Ook belangrijk: de huidige mindset. ‘Ons team doet graag moeilijke dingen. Onmogelijk zeg je? Geef ons 30 minuten en ik kom terug met een plan.’

En met dat plan, en de wind vanachter, blijft deze new kid het onmogelijke mogelijk maken in Engeland en ver daarbuiten.